Τα Χρόνια της Δημιουργίας
΄Υπάρχουν συγγραφείς που γράφουν λίγα, υπάρχουν κι άλλοι που γράφουν πολλά. Ανήκω εκ γενετής στους δεύτερους…΄
Ο Γρηγόριος μέσα από το πρίσμα των προσωπικών βιωμάτων από την ζωή του στην Ζάκυνθο και την Αθήνα ξεκίνησε το γράψιμο – την δημιουργία.
Τα έργα του πολλά, θεατρικά, μυθιστορήματα και διηγήματα. Όλα αυτά μπορεί να χωριστούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες: Αυτά που επηρεάστηκαν από την ζωή και τις εμπειρίες του στη Ζάκυνθο, και όλα τα άλλα. Και στις δύο κατηγορίες όμως, ίσως όσο κανένας άλλος, παρουσιάζει γλαφυρά και παραστατικά τα ήθη, τα έθιμα, τις συνήθειες και τις δράσεις ατόμων και κοινωνικών ομάδων. Είναι ουσιαστικά και αναλυτικά ψυχογραφήματα μιας άλλης εποχής, μιας άλλης Ελλάδας.
Ο Ξενόπουλος είναι κριτικός. Ο κριτικός του λόγος είναι πολλές φορές καυστικός, αλλά στη βάση του είναι αντικειμενικός. Ακόμα και αυτόν τον μεγαλύτερο πολέμιό του τον Δροσίνη τον τίμησε με αντικειμενική και ουσιαστική κριτική. Γιατί στην ουσία θεωρούσε την κριτική ως επιστήμη και δημιουργική τέχνη.
Η συμβολή του στην εκπαίδευση των Ελληνοπαίδων με τις Αθηναϊκές Επιστολές στην Διάπλαση των Παίδων άφησαν και αυτές εποχή!
Τέλος, ο Ξενόπουλος ασχολήθηκε και με την μετάφραση. Ανάμεσα στα έργα που μετέφρασε είναι ο ΄Τζακ΄του Ντωντέ για το Άστυ.
Η αγάπη του για τον έγγραφο λόγο και η μαχητικότητά του τα χρόνια της δημιουργίας απέδωσαν καρπούς. Στις 30 Ιανουαρίου του 1932 έγινε η τελετή απονομής του τίτλου του Αθάνατου με την εισδοχή του στην Ακαδημία Αθηνών.
